ENKİ
her şeyin umutsuz göründüğü anda sığınılacak son merci
hekimlik rolüyle şifa verici, suyun temizleyici gücüyle kurtarıcı

Eski Sümer’de her şeyin umutsuz göründüğü anda sığınılan son mercidir. Suyun temizleyici gücü ile kötülüklerden arındırır, hekimlik görevi ile şifa dağıtır. Umuttur, en kötü zamanlarda sığınılan, yardım eden kişidir. Tıpkı Covid-19 salgını sürecinde sağlık çalışanlarının yaptığı görev gibidir. Şifa dağıtır, umut verir. Temel şifa kaynağı şüphesiz ki doğadır. Günümüzde sadece “alma” temeline kurulmuş olan doğa etkilesimi belki de Covid-19 algının en temel sebebidir. Yok edilen doğal yaşam alanları, betonlaşmış kentler ve daha nicesinin sonucunda meydana gelen bu salgın, belki de bir işarettir.. Çok geç olmadan gelen farkındalık.. En umutsuz olduğumuz bu anda şifacılarımıza, sağlık çalışanlarımıza, sığındık. Artık ana şifa kaynağı, doğaya sarılmamızın da vakti gelmektedir. Eğer hep birlikte denersek, umut o kadar görünür olacaktır.

Anma mekanları, yaptıkları görev itibariyle geçmişi hatırlatır. Peki hatırlamak yeterli midir? Anma eylemi deneyimle bir bütündür. Bir olayı tüm katmanları ile hatırlayabilmek, hissetmek, anlamak gereklidir. Proje ile hedeflenen anma eylemini deneyimleyerek yaşatmaktır. Bu deneyim proje alanının bir noktasında konumlanmış anıtsal bir yapıdan ziyade, tüm alana yayılmış ve süreklilik içermektedir. Ayrıca deneyimlemek, bir mekanda bulunmaktan ziyade, o mekanla bir çok duyu ile iletişime geçebilmeyi gerektirir. İnteraktif etkileşim alanları, deneyimin en önemli parçasıdır. Enki ile umut mekanında deneyim başlamaktadır. İnteraktif bir deneyim alanı olan umut, hep birlikte var olursak, umut olacağını hissettirmektedir. Keşif, anma mekanının farklı duygularını, farklı yönlerine giden, dikkat çekici noktasıdır. Kullanıcının dikkatini çektiği, deneyimi sürdürdüğü alandır. Zamanın Bulanıklaşması, geçmişi bugünde yaşatır. Sağlık çalışanlarının Covid-19 salgını sürecindeki zorlu görevlerini, tüm yükün omuzlarında olduğu günlerin hissini yaşatan alandır. İçine çekme, anma mekanı sürekliliğinde kullanıcıyı deneyime davet eden, anma eyleminin diğer alanlarına davet eden bölümdür.

TARİHSEL ALTLK

1920’li yılların başlarında küçük bir kasaba olan Ankara, başkent ilan edilmesiyle birlikte yoğun yapılaşma faaliyetlerine sahne olmuştur. Yeni iktidar Ankara’nın imarını, Cumhuriyet fikrini somutlaştırmanın ilk adımı olarak görmüştür.

Sıhhiye semti eski ile yeni yerleşimin arasında, bir bağ kurarak, sağlık metaforunun karşılığı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda önemli sağlık kurumlarının planlı bir şekilde yerleştirildiği bölge olan Sıhhiye, modern yönetimin sağlıklı birey, toplum ve sağlıklı bir kent meydana getirme arzusunun sembolize edilmesinde mühim bir rol oynamaktadır. (Kılınç, 2002).

Sıhhiye’de yer alan eski Sağlık Bakanlığı yapısı Türkiye’deki ilk modern yapı olarak anılmaktadır. Yıllarca bakanlık binası olarak çalışarak kolektif hafızada bir yer edinmiştir. Sıhhiye’nin sembolü haline gelen bu yapı ile proje alanımız arasındaki aks­ta, yer döşemesinde aydınlatma elemanı kullanılmıştır. Bu aks vurgulanarak kolektif hafızaya atıfta bulunulmuştur.

EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR

Doğayı tüketmemiz sonucunda meydana gelen Covid-19 salgını, doğaya verdiğimiz önemi ve değeri sorgulatmaktadır. Dere aksı üzerinde bulunan proje alanında hafif strüktür kullanımı ile minimum yapılaşma hedeflenmiştir ve hava sirkülasyonu da desteklenmiştir.
Yağmur suyunun geri kullanılması ve farkındalık yaratmak için alanda kot çözümlemeleri yapılarak yağmur suyu umut mekanına yönlendirilmiştir. Yeterli yağış miktarına ulaşıldığında “Umut Mekanı”nda bulunan havuz su ile dolacaktır. Tam tersi durumda ise havuz boş kalarak doğaya ne verirsek onun karşılığını alacağımızı ve saygılı davranmamız gerektiği vurgulanacaktır. Doğa şifacıdır, su burada şifayı temsil etmektedir ve doktorlar da şifa dağıtır.
Doğanın bize sunduklarını verimli kullanabilmek teması ile zeminde solar aydınlatma kullanılarak güneş ışığından maksimum faydalanma hedeflenmiştir. Bölgedeki önemli iki yeşil alan olan Abdi İpekçi Parkı ile Kurtuluş Parkı arasında proje alanındaki yeşil alan çözümlemeleri ile ekolojik koridor oluşturulmuştur. Kullanılan malzemeler andezit gibi yerel malzemelerden seçilmiş ve sert zeminlerde boşluklar oluşturularak suyun akışına imkan sağlanmıştır.

Yağmur suyunun toplanması ile umut mekanında toplanan suyun kullanımı alan içerisinde yapılan eğimler ve drenaj ile yağmur suyunun umut mekanında toplanması sağlanmıştır. Yağış olduğu süre boyunca alan içerisindeki sular burada toplanacaktır. Peki yağış azaldığında, olmadığında? Havuz zemininde umut mekanının ana simgesi olan Ginkgo ağacının yaprakları işlenmiştir. En kötü zamanda bile umut vardır. Farkederek doğaya, ana şifa kaynağına, saygı duyarak..